Τον κιαρατά το δάσκαλο…

Reblogged from: 
http://www.mediasoup.gr
Του Χρήστου Κεχαγιά

Η Οντολογία
Υπάρχει ένα περίεργο είδος ανθρώπου, ένα ον ‘πολυμορφικό’ σαν τη φύση, που όμως δεν εξελίσσεται εδώ και χιλιάδες χρόνια: το λένε «δάσκαλο». Οι ειδικοί που το μελετούν ισχυρίζονται ότι έχει το πείσμα και την υπομονή εκείνου του ανθρωπίδη του homo neanderthalensis, την προσαρμοστικότητα του sapiens, αλλά –παραδόξως- χρησιμοποιεί πανάρχαιες τεχνικές λείανσης ακατέργαστων λίθων, που βασίζονται σε ένα απαγορευμένο κράμα αγάπης και γνώσης. Αυτό το παράξενο ον πρέπει να εκπαιδευτεί μαζικά, μαζί με τα υπόλοιπα ανθρώπινα όντα, να ξαναεκπαιδευτεί επισταμένως στα εφηβικά και μετεφηβικά του χρόνια, να γεμίσει το κεφάλι του με όλη την Ιστορία του Πλανήτη, την Ιστορία του Ανθρώπου, των Πολιτισμών, των Γραμμάτων, των Τεχνών, να διδαχθεί τόνους μαθηματικών εξισώσεων, άλγεβρας Boole, Λογικής, Φυσικής (πολλή Φυσική), Μουσικής, ζητημάτων μελέτης Περιβάλλοντος, Λαογραφία, Γλώσσα, Κοινωνιολογίες, Ξένες γλώσσες, Εικαστικά, Θέατρο, Θρησκευτικά, Λογοτεχνία, Φιλοσοφία, Βιολογία, Διαπολιτισμική εκπαίδευση (…)
Η Μεθοδολογία
Επιπλέον οφείλει να γνωρίζει θεωρίες και μεθοδολογίες για το πώς θα κάνει καλύτερα τη δουλειά του, και γι’ αυτό υποχρεούται να γνωρίζει μεταξύ άλλων, πολύ καλά: Ψυχολογία, Ψυχοφυσιολογία, Ψυχομετρία, Διδακτική, Μεθοδολογία, Επιστημολογία, Γνωσιοθεωρία, Οργάνωση & διοίκηση, Κοινωνική Ψυχολογία, Συμβουλευτική, Εκπαίδευση εκπαιδευτικών, Χειρισμό Η/Υ, Στατιστική, Μεθοδολογία Έρευνας, Αγωγή του Λόγου, Αξιοποίηση ανθρώπινου δυναμικού, Γλωσσολογία, Πολιτική Κοινωνιολογία κλπ.

Η συμ-μόρφωση
Αυτό το πολύ περίεργο ον, αφού το εκπαιδεύσουν και το παραεκπαιδεύσουν, επιχειρούν γρήγορα να το συμ-μορφώσουν με τις ‘κοινωνικές επιταγές’ και τις σύστοιχες ‘ανάγκες’. Μόλις λοιπόν λάβει το περιλάλητο πτυχίο του, που αποδεικνύει ότι εκπαιδεύτηκε ικανοποιητικά, το υποβάλλουν στη διαδικασία των εξετάσεων επιλογής προσωπικού, για να δουν αν η … πετριά που είχε φάει μικρός στο κεφάλι, (τότε που ήθελε να κάνει καλό στους άλλους ανθρώπους, για να βοηθήσει στη δημιουργία ενός καλύτερου κόσμου), αν αυτή η πετριά έχει ακόμη τη δύναμη να τον κάνει να θέλει την υλοποίηση του παιδικού του ονείρου. Αν το ον επιμένει και επιτύχει στις εξετάσεις, τότε ήρθε η ώρα του διορισμού.

Ο Διορισμός
Το ‘πολυμορφικό ον’ οφείλει να παρουσιαστεί άμεσα στην άλλη άκρη της χώρας, για να υπηρετήσει εκεί, όσα χρόνια μπορεί, μέχρι να πάρει ένα τσουβαλάκι μόρια, που θα του επιτρέψουν να γυρίσει κάπως κοντά στον τόπο που επιθυμεί να ζήσει. Όταν πρωτοδιορίζεται, δίνει στα γρήγορα έναν όρκο, που δε θυμάται μετά, του λένε το ‘καλώς ήλθες συνάδελφε’ (μαζί με έναν ανύπαρκτο κώδικα δράσης, με νόμους, διατάξεις, κώδικες κλπ.) και του δίνουν τη διεύθυνση του χώρου εργασίας του. Ενίοτε, μπορεί να έχει και 3 και 4 διαφορετικούς τόπους εργασίας, αλλά αυτό λίγο τον απασχολεί. Και τούτο, διότι στην αρχή είναι δόκιμος και στη διάθεση του ΠΥΣΠΕ και πρέπει να μάθει γρήγορα τη νέα του εργασία. 

Τα εφόδια
Σε αυτήν, συνήθως ένας καλόκαρδος ασπρομάλλης διευθυντής τον καλωσορίζει, του συστήνει τους συναδέλφους, του αναθέτει τάξη και μετά… προσπαθεί να τον βάλει σε αυτό που καλείται ‘σχολικό κλίμα’. Του μιλά ξανά για σχέδια, πλάνα και ..αεροπλάνα μαθήματος, για ωράριο, για όσα παιδιά είναι προβληματικά, για τους γονείς που μπορεί να του δημιουργήσουν πρόβλημα, για τους παλιούς συναδέλφους που πρέπει να σέβεται και …τότε του βγάζει από το συρτάρι μία στοίβα από βοηθήματα, βιβλία διδάσκοντος, αναλυτικά προγράμματα, επιβοηθητικά προγράμματα, οδηγίες και κόντρα οδηγίες, που τις έχει αποστείλει το αρμόδιο υπουργείο και άλλοι φορείς, προκειμένου να τον …βοηθήσουν να διδάξει.

Πολλά εφόδια
Τέλος, του παρουσιάζει την αίθουσα υπολογιστών, στην οποία βασιλεύουν ακόμη κάποιοι 386, τη δανειστική βιβλιοθήκη που συνήθως είναι κλειστή, την αίθουσα που μπορεί να είναι άβαφτη, να μυρίζει λίγο μούχλα, να μην έχει καλά καλοριφέρ (ενίοτε και σόμπες), ίσως 1-2 παλιούς φθαρμένους χάρτες, φώτα που θυμίζουν τσιμπλόγυαλα, παράθυρα που μπάζουν αέρα, με κάγκελα απέξω για τους ..έξω και τέλος τον αύλιο χώρο, στον οποίο οφείλει να εφημερεύει 2 φορές την εβδομάδα. Ο νέος συνάδελφος οφείλει επιπλέον να έχει γνώσεις Α’ βοηθειών, στην περίπτωση που τραυματιστεί κάποιο παιδί και να υπερκαλύπτει το σχεδόν πάντοτε άδειο φαρμακείο του σχολείου. Τέλος, ο συνάδελφος είναι εξ αρχής χρεωμένος με έναν προκαθορισμένο αριθμό φωτοτυπιών, τις οποίες επιτρέπεται να βγάζει μηνιαίως, ειδάλλως …δεν ξέρω κι εγώ τί.

Οι ασπιρίνες
Μετά τις 2-3 πρώτες μέρες διδασκαλίας, ο νεοδιορισμένος αρχίζει να τακτοποιεί τα παλιά ακαδημαϊκά του βιβλία εκεί πίσω στη βιβλιοθήκη του, που ανήκουν και αρχίζει να σχεδιάζει επί χάρτου τον ΔΙΚΟ ΤΟΥ τρόπο διδασκαλίας. Οφείλει όμως να είναι σύννομος με τις επιταγές του αρμόδιου υπουργείου και των λοιπών σοφών, γι’ αυτό και χρειάζεται να εξετάζει εάν όσα διδάσκει είναι σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα, τις οδηγίες, τας εγκυκλίους κλπ. κλπ. Το σοφό υπουργείο δεν θα τον αφήσει όμως έτσι. Διότι, θα χρειαστεί πολύ γρήγορα να τον επιμορφώσει για τα βιβλία που δεν έχει ακόμη λάβει, ούτε αυτός ούτε οι μαθητές του, για τις ..νέες πρωτοποριακές μεθόδους διδασκαλίας, που έρχονται από την πεφωτισμένη δύση, για τα νέα διδακτικά μέσα, για το πώς εντάσσονται οι νέες τεχνολογίες και οι υπερσύγχρονοι τετραπύρηνοι υπολογιστές (ο 386 που λέγαμε) στη μάθηση και το πώς θα ενσωματώσει τα υπερσύγχρονα ευρωπαϊκά μοντέλα διασύνδεσης της εκπαίδευσης με τις εξελίξεις της Αγοράς, στην μαθησιακή διαδικασία. Τέλος, ένας παλιός συνάδελφος θα του συστήσει το τάδε αναλγητικό για τον πονοκέφαλο και έτσι, το ‘πολύμορφο’ ον είναι έτοιμο για την παραγωγή. 


Και μπλα και μπλα…
Παραγωγή πολιτών του αύριο, κατ’ άλλους ανθρώπων, που να μπορούν να είναι ευτυχισμένοι, δημιουργικοί και παραγωγικοί, εκείνων που θα είναι οι επιστήμονες, οι επιχειρηματίες, οι πολιτικοί του αύριο. Το παρόν υπερσύστημα (αλλά και κάθε υπερσύστημα, από καταβολής κόσμου) βέβαια θέλει συνήθως να ‘παράγονται’ ανθρωπάρια τακτοποιημένα σε προκατασκευασμένα καλούπια, που είναι χειρίσιμα, χειραγωγήσιμα και όσο γίνεται πειθήνια στις βουλές του τάδε πλαισίου, προς χάριν της ανάπτυξης και της ευημερίας και μπλα μπλα και πολλά μπλα μπλα… Παρόλα αυτά, ο νεοδιορισμένος παλεύει μέσα του να συνδυάσει τον τύπο με την ουσία, τον εξαναγκασμό με τη δημιουργικότητα, την ψυχή και το καθήκον στον Άνθρωπο, συνήθως με αρκετή επιτυχία (!)

Και ράβε και ξήλωνε..
Γι’ αυτό και τα εκάστοτε αρμόδια υπουργεία, εντός κάθε τριακονταετίας επιχειρούν να διορθώνουν τα κακώς κείμενα της εκπαίδευσης, επινοώντας εξαιρετικές μεταρρυθμίσεις. Δεκάδες μεταρρυθμίσεις για την εκπαίδευση και μετά αντιμεταρρυθμίσεις και άντε πάλι από την αρχή… κάθε υπουργός και μια μεταρρύθμιση για την παιδεία. Και ράβε και ξήλωνε. Και όλοι οι υπουργοί εξαγγέλλουν νέα μέτρα, για να κάνουν καλύτερη παιδεία. Και αυτή όλο πάει από το κακό στο χειρότερο, διότι το πρόβλημα είναι… ο δάσκαλος! Αυτός, ο ξετσίπωτος δημόσιος υπάλληλος, που τον πληρώνουν όλοι, για να κάνει τη δουλειά του κι αυτός ο αχαΐρευτος κάνει κι απεργίες. Δεν του φτάνουν οι αργίες Χριστούγεννα, Πάσχα, Εθνικές εορτές, καλοκαίρι κλπ. 

Δις εις θάνατον και μετά …ισόβια
Και οι καλοί υπουργοί υπολογίζουν με ποιό τρόπο θα διορθώσουν αυτή την απίστευτη αδικία σε βάρος του κοινωνικού συνόλου και γι’ αυτό αποφαίνονται σοφά ότι αυτό το ον, για να συμμορφωθεί θα πρέπει να του κόψουν το μισθό να μην παίρνει πάνω από 1000 ευρώ όταν έχει σιτέψει και πάνω από 600 ευρώ όταν πρωτοδιορίζεται. Το άξεστο, το αχαΐρευτο ον, που κακώς ο Καποδίστριας του έδωσε μονιμότητα, αυτό φταίει για όλα τα δεινά της κοινωνίας, γιατί δεν κάνει τη δουλειά του και γι’ αυτό είναι ένοχο και πρέπει να τιμωρείται. Σύμφωνα με μυστικές εισηγήσεις προς τον αρμόδιο υπουργό, κανονικά θα έπρεπε να πληρώνει για τη δουλειά του, ίσως και να μαστιγώνεται άπαξ του μηνός, εντός της κεντρικής πλατείας, προκειμένου να συμμορφώνεται...

***

Αλλά, ας ξεφύγουμε λίγο από αυτό το σχέδιο συμμόρφωσης και ως παρεμπίπτον ζήτημα, να θυμηθώ μια παλιά ιστορία..

Μια παλιά ιστορία
Ήταν τέτοιες μέρες του Σεπτέμβρη, λίγο πριν ανοίξουν τα σχολεία, πήγαινα στην Γ’ δημοτικού –προ αμνημονεύτων χρόνων δηλαδή- όταν έτυχε να συναντήσω σε κάποιο από τα ωραιότερα χωριά του Πηλίου, τον χασάπη του χωριού, τον Χασαπάκο με τ’ όνομα. Ήταν ευθυτενής, με άγρια όψη και μαλακή καρδιά, τα χέρια του είχαν ρόζους από τους μπαλτάδες για τα κρέατα, τα τσεκούρια για τα ξύλα και το καργάρισμα της αλυσίδας, μην τύχει και του φύγει το τσοπανόσκυλο, ο σκύλος- φύλακάς του, ο γερο Φρίξος. 

Ο ..απειροστικός λογισμός
Εκείνες τις μέρες, έτυχε η γειτόνισσά του να του παραγγείλει μισό κιλό κρέας, για ένα τραπέζι που ήθελε να κάνει, για χάρη της θυγατέρας της, που ήταν στα αρραβωνιάσματα. Το κρέας κόστιζε χ δραχμές, όμως η γειτόνισσα είχε παραγγείλει και μυτζήθρα ανάλατη, αλλά και σαπούνια που τότε έμαθα ότι τα έφτιαχναν στα κατώγια με λίπη, σόδες και …ίσως και λίγα μαγικά λόγια της εποχής. Σαν αυτά που ψέλλιζε ο Χασαπάκος, όταν έφτασε η ώρα του λογαριασμού. Η γειτόνισσα ετοιμοπόλεμη, γρήγορη και προετοιμασμένη: το κιλό κάνει τόσο, δια δύο ίσον τόσο, επί τόσο ίσον…. κοστίζουν x, σου δίνω τόσα, μείον από κείνα τα κατοστάρικα που χρώσταγες για τη φρέζα, σούμα … 

Το πολιτισμικό σοκ
Ο γερο Χασαπάκος βρισκόταν αντιμέτωπος με το χειρότερο εφιάλτη του: διαίρεση, πολλαπλασιασμός, πρόσθεση, αφαίρεση και ξανά αφαίρεση… πολιτισμικό σοκ! «Μισό λεπτό μωρ’ κορίτσ’, να τα ματαδούμε τα πρά’ματα…το λοιπό(ν)…φμμμμ…!!!», αλλά όσο κι αν προσπαθούσε όλο λάθος έκανε κι όλο ξαναέπιανε το τεφτέρι από τα ψηλά. Στη δεύτερη και τρίτη προσπάθεια έβαζε κι έβγαζε τα γυαλιά της μυωπίας, ασθμαίνων και ψιθυρίζοντας και λίγα ακόμη ..γαλλικά, στο τέλος –απηυδισμένος που δεν του ‘βγαιναν οι αριθμοί, έδινε μια με τα ροζιασμένα δάχτυλα (αυτά που έλιωναν σκορπιό με χαρτοπετσέτα) πάνω στο τεφτέρι, πεταγόταν πάνω το μολύβι με την …πολύπλευρη (από τα πολλά ξυσίματα με το χασαπομάχαιρο) μύτη κι ο γερο Χασαπάκος αποφαινόταν οριστικά: «Τον κιαρατά το δάσκαλο απ’ μ’ έμαθε τα γράμματα!!!». 

Ο καημός
Και κάθιδρος έπαιρνε τα χρήματα, έδινε όσα ρέστα του έπαιρνε η γειτόνισσα και θυμωμένος με τον εαυτό του μαζευόταν στο πέτρινο, διακοσμημένο με μούσκλια, τραπέζι του μικρού κήπου με τις ορτανσίες, να στρίψει ένα τσιγάρο, να πάνε τα φαρμάκια κάτω. Φυσικά και δεν του έφταιγε κανένας δάσκαλος, γιατί ο Χασαπάκος αντί για δημοτικό σχολείο, είχε αποφοιτήσει από το σχολείο της φύσης, εκεί στο ρέμα που έβοσκε τα κατσικάκια. Είχε όμως σπουδάσει τοπική Γεωγραφία, γνωρίζοντας κάθε σπιθαμή του τόπου του, ενώ γνώριζε απ’ έξω κι ανακατωτά τον παγκόσμιο χάρτη, αφού ήξερε να ξεχωρίζει ότι όταν ανέβαινε το ένα διάσελο έβλεπε τον Παγασητικό και όταν αγνάντευε από το άλλο, ξανοιγόταν τεράστιο το Αιγαίο Πέλαγος. 

Οι εγκύκλιες σπουδές
Σπούδασε όμως και Γραμματική και Συντακτικό, αφού κανείς δεν μπορούσε να του παραβγεί στο πώς κλίνουν οι πλαγιές και πώς συντάσσονται τα μανιτάρια, ποιά είναι παλαβά και ποιά τρώγονται. Τις βασικές γνώσεις Φυσικής τις πήρε από την ταχύτητα με την οποία μάζευε το κοπάδι τη δύση, υπολογίζοντας την ανοικτή καμπυλόγραμμη κίνηση του Φρίξου, όταν ήθελε να μαζέψει το κοπάδι και την περιδίνηση του γάλακτος που έδινε στον γκαζοντενεκέ το γιαούρτι. Τέλος, αποφοίτησε με «άριστα» στην Ωδική, από το θεϊκό αηδόνι που τον συντρόφευε στο δάσος με τα αλεπούδια και με «λίαν καλώς» στη Γεωμετρία, αφού η γαϊδάρα του η Μαρίτσα, πάντοτε λυτή, ενίοτε γύριζε μόνη της στο σπίτι, αλλά δεν πήγαινε να κοιμηθεί με τα άλλα ζώα στο παχνί, καθώς της άρεσε να κλείνει το δρόμο προς το χωριό κάθετα και να μην αφήνει να περνάει κανείς, μέχρι να την συναντήσει ο κύρης της.
Λίγο φρένο δε βλάπτει..
Εκείνον που ήθελε όσο τίποτα να μάθει τα γράμματα, όχι μόνο για να μην τον κοροϊδεύουν οι αετονύχηδες της εποχής, αλλά «για να γίνει άθρωπος», όπως έλεγε. Άνθρωπος με κεφαλαίο έγινε, από τους λίγους που έζησαν εκεί, γράμματα όμως δεν έμαθε κι έφυγε με τον καημό. Εκείνον που φόρτωνε κάθε φορά στον (ανύπαρκτο) δάσκαλό του. Τέτοιες μέρες, κάθε Σεπτέμβρη, που έξω από τα σχολεία μαζεύονται τα πιτσιρίκια σα μελίσσια και οι δρόμοι παίρνουν άρωμα από τα καινούρια (οκ, αυτά που δεν πήρανε ακόμη) βιβλία, σκέφτομαι με το φτωχό μου το μυαλό, μήπως δε χρειάζονται τόσα λεφτά και προγραμματισμός και αγωνία για μεταρρυθμίσεις, για νέες τεχνολογίες, για αγορά νέων μεθόδων και πακέτων εκπαίδευσης, για βοηθήματα, για μετάφραση ξένων (ολοκληρωμένων, προτύπων) προγραμμάτων εκπαίδευσης, αλλά μήπως είναι καιρός, τώρα στα δύσκολα, να βάλουμε κάτω το αμόρφωτο κεφάλι μας και να αναγνωρίσουμε στο πρόσωπο του δασκάλου εκείνο τον ρομαντικό πεισματάρη τύπο, που αγωνίζεται γιατί έχει ένα όραμα για τα παιδιά του, και να δούμε τί πραγματικά αξίζει και γιατί τον έχουμε για 600 ευρώ; 

Κι αν νιώσουμε στο πετσί μας έστω και λίγο τη βλακεία που μας δέρνει, ας κάνουμε πρώτο αίτημά μας για κοινωνική αλλαγή, το πώς θα τον βοηθήσουμε να οικοδομεί καλύτερα τη σχέση με τους μαθητές και το αντικείμενό του, δηλαδή πώς θα τον βοηθήσουμε να κάνει καλύτερα τη δουλειά του, με ποιά μέσα, με ποιές μεθόδους όχι παρεμβαίνοντας στη δουλειά του –την ξέρει καλύτερα από τους σοφούς των υπουργείων και των εγκυκλίων- αλλά σε επίπεδο κοινωνικό και πολιτικό και -γιατί όχι- οικονομικό. Και μη μου πείτε ότι τέτοια εποχή άλλες πρέπει να είναι οι προτεραιότητες της πολιτείας, όπως η υποτιθέμενη ανάπτυξη και τα όμοια, γιατί τότε για την αμάθειά μου, οφείλω κι εγώ κι εσύ με τη σειρά μου να αναθεματίσω «Τον κιαρατά το δάσκαλο που μας έμαθε τα γράμματα» (…)


Ο Χρήστος Κεχαγιάς είναι διδάκτωρ Κοινωνιολογίας Παντείου Πανεπιστημίου

Ο Κεν Ρόμπινσον μιλά για το σχολείο που σκοτώνει τη δημιουργικότητα. Πρέπει να το δείτε!!!

Ο Σερ Κεν Ρόμπινσον κάνει μια διασκεδαστική και έντονα συγκινητική πρόταση για τη δημιουργία ενός εκπαιδευτικού συστήματος που να γαλουχεί (αντί να υπονομεύει) τη δημιουργικότητα.

Μετάφραση: Θεοδώρα Αποστολοπούλου

Πηγή: documentarygr.blogspot.com
[Κάντε κλικ επάνω στην εικόνα για δείτε το video. Για να ενεργοποιήσετε τους ελληνικούς υπότιτλους κάντε κλικ κάτω δεξιά και από το μενού που θα εμφανιστεί επιλέξτε Greek. ]

Κώστας Βάρναλης (1883 - 1974) - Η Μπαλάντα του κυρ-Mέντιου

[Επαναδημοσίευση ανάρτησης]
Γεννήθηκε στον Πύργο (Μπουργκάς) της Βουλγαρίας το 1883, όπου βίωσε το κλίμα του ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897. Το επίθετό του, αν όχι καλλιτεχνικό δηλώνει καταγωγή από τη Βάρνα όπου έμεναν πολλοί Έλληνες. (Το επίθετο του πατέρα του ήταν Μπουμπούς.) Το 1898 τέλειωσε το Ελληνικό Σχολείο και συνέχισε την εκπαίδευσή του στα Ζαρίφεια διδασκαλεία της Φιλιππούπολης και έπειτα με την υποστήριξη του Μητροπολίτη Αγχιάλου ήρθε στην Αθήνα για να σπουδάσει Φιλολογία όπου και πήρε μέρος στη διαμάχη για το Γλωσσικό Ζήτημα ως υποστηρικτής των δημοτικιστών. Το 1907 συμμετείχε στην ίδρυση του 
ποιητικού περιοδικού Ηγησώ, το οποίο κυκλοφόρησε δέκα τεύχη. Το 1908 πήρε το πτυχίο του από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και άρχισε να εργάζεται στην εκπαίδευση στην αρχή στο ελληνικό διδασκαλείο του Πύργου (Μπουργκάς) σε ηλικία δεκαοχτώ ετών και στη συνέχεια στην Ελλάδα (στην Αμαλιάδα) και μεταξύ άλλων στην Ανωτάτη Παιδαγωγική Ακαδημία Αθηνών. Διετέλεσε για πολλά χρόνια καθηγητής μέσης εκπαίδευσης ενώ εργάστηκε για βιοποριστικούς λόγους και ως δημοσιογράφος. Από το 1910 άρχισε να ασχολείται με τη λογοτεχνική μετάφραση και ως το 1916 ολοκλήρωσε τους Ηρακλείδες του Ευριπίδη, τον Αίαντα του Σοφοκλή, τα Απομνημονεύματα του Ξενοφώντα και τον Πειρασμό του Αγίου Αντωνίου του Φλωμπέρ. Μετά το δεύτερο Βαλκανικό Πόλεμο, στον οποίο πήρε μέρος, φοίτησε στο Διδασκαλείο Μέσης Εκπαίδευσης του Γληνού.

Το 1919 πήγε στο Παρίσι με υποτροφία και παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας, φιλολογίας, κοινωνιολογίας και αισθητικής. Τότε προσχώρησε στον μαρξισμό και τον διαλεκτικό υλισμό και αναθεώρησε τις προηγούμενες απόψεις του για την ποίηση, τόσο σε θεωρητικό, όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Καρπός αυτής της στροφής στάθηκε το ποίημα Προσκυνητής. Το καλοκαίρι του 1921 έγραψε στην Αίγινα Το Φως που καίει, που εξέδωσε ένα χρόνο αργότερα στην Αλεξάνδρεια με το ψευδώνυμο Δήμος Τανάλιας. Το 1922 δημοσίευσε επίσης τους Μοιραίους στο περιοδικό Νεολαία και τη Λευτεριά στο περιοδικό Μούσα. Το 1924 δίδαξε νεοελληνική λογοτεχνία στην Παιδαγωγική Ακαδημία υπό τη διεύθυνση του Γληνού. Το 1926 παύτηκε από τη θέση του ως καθηγητή της Παιδαγωγικής Ακαδημίας, με αφορμή ένα δημοσίευμα της Εστίας που δημοσίευσε ένα απόσπασμα από Το φως που καίει. Ο Βάρναλης στράφηκε στη δημοσιογραφία και έφυγε για τη Γαλλία ως ανταποκριτής της Προόδου. Το 1927 τύπωσε τους Σκλάβους Πολιορκημένους. Το 1929 παντρεύτηκε την ποιήτρια Δώρα Μοάτσου. Το 1932 εξέδωσε την Αληθινή απολογία του Σωκράτη. Το 1935 πήρε μέρος ως αντιπρόσωπος των Ελλήνων συγγραφέων στο Συνέδριο Σοβιετικών Συγγραφέων στη Μόσχα και μετά εξορίστηκε στη Μυτιλήνη και τον Άγιο Ευστράτιο. Tο 1956 τιμήθηκε από την Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών και το 1959 τιμήθηκε με το βραβείο Λένιν. Είχαν προηγηθεί μεταξύ άλλων εκδόσεις των έργων του Ζωντανοί άνθρωποι, Το Ημερολόγιο της Πηνελόπης, Ποιητικά, Διχτάτορες, Αισθητικά- Κριτικά (δύο τόμοι). Το 1965 εκδόθηκε η τελευταία ποιητική συλλογή του με τίτλο Ελεύθερος κόσμος και το 1972 το θεατρικό έργο Άτταλος ο Γ΄. Υπήρξε συνεργάτης σε πολλά περιοδικά και εγκυκλοπαίδειες μεταξύ των οποίων και στη Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια. Πέθανε στις 16 Δεκεμβρίου 1974.

Η Μπαλάντα του κυρ-Mέντιου

Δε λυγάνε τα ξεράδια
και πονάνε τα ρημάδια!
Kούτσα μια και κούτσα δυο,
της ζωής το ρημαδιό.

Mεροδούλι, ξενοδούλι!
Δέρναν ούλοι: αφέντες, δούλοι·
ούλοι: δούλοι, αφεντικό
και μ' αφήναν νηστικό.

Tα παιδιά, τα καλοπαίδια,
παραβγαίνανε στην παίδεια,
με κοτρώνια στα ψαχνά,
φούχτες μύγα στ' αχαμνά!

Aνωχώρι, Kατωχώρι,
ανηφόρι, κατηφόρι
και με κάμα και βροχή,
ώσπου μού βγαινε η ψυχή.

Eίκοσι χρονώ γομάρι
σήκωσα όλο το νταμάρι
κ' έχτισα, στην εμπασιά
του χωριού, την εκκλησιά.

Kαι ζεβγάρι με το βόδι
(άλλο μπόι κι άλλο πόδι)
όργωνα στα ρέματα
τ' αφεντός τα στρέμματα.

Kαι στον πόλεμ' "όλα για όλα"
κουβαλούσα πολυβόλα
να σκοτώνονται οι λαοί
για τ' αφέντη το φαΐ.

Kαι γι' αφτόνε τον ερίφη
εκουβάλησα τη νύφη
και την προίκα της βουνό,
την τιμή της ουρανό!

Aλλ' εμένα σε μια σφήνα
μ' έδεναν το Mάη το μήνα
στο χωράφι το γυμνό
να γκαρίζω, να θρηνώ.

Kι ο παπάς με την κοιλιά του
μ' έπαιρνε για τη δουλειά του
και μου μίλαε κουνιστός:
― Σε καβάλησε ο Xριστός!

Δούλεβε για να στουμπώσει
όλ' η Xώρα κ' οι Kαμπόσοι.
Mη ρωτάς το πώς και τί,
να ζητάς την αρετή!

― Δε βαστάω! Θα πέσω κάπου!
― Nτράπου! Tις προγόνοι ντράπου!
― Aντραλίζομαι!... Πεινώ!...
― Σουτ! Θα φας στον ουρανό!

K' έλεα: όταν μιαν ημέρα
παρασφίξουνε τα γέρα,
θα ξεκουραστώ κ' εγώ,
του θεού τ' αβασταγό!

Όχι ξύλο! Φόρτωμα όχι!
Θα μου δώσουνε μια κόχη,
λίγο πιόμα και σανό,
σύνταξη τόσω χρονώ!

Kι όταν ένα καλό βράδι
θα τελειώσει μου το λάδι
κι αμολήσω την πνοή
(ένα πουφ! είν' η ζωή),

η ψυχή μου θενά δράμει
στη ζεστή αγκαλιά τ' Aβράμη,
τ' άσπρα, τ' αχερένια του
να φιλάει τα γένια του!...

Γέρασα κι ως δε φελούσα
κι αχαΐρευτος κυλούσα,
με πετάξανε μακριά
να με φάνε τα θεριά.

Kωλοσούρθηκα και βρίσκω
στη σπηλιά τον Άη Φραγκίσκο:
-"Xαίρε φως αληθινόν
και προστάτη των κτηνών!

Σώσε το γέρο κυρ Mέντη
απ' την αδικιά τ' αφέντη
συ που δίδαξες αρνί
τον κυρ λύκο να γενεί!

Tο σκληρόν αφέντη κάνε
από λύκο άνθρωπο κάνε!..."
Mα με την κουβέντ' αφτή
πόρτα μού κλεισε κι αφτί.

Tότενες το μάβρο φίδι
το διπλό του το γλωσσίδι
πίσου από την αστοιβιά
βγάζει και κουνάει με βια:

― "Φως ζητάνε τα χαϊβάνια
κ' οι ραγιάδες απ' τα ουράνια,
μα θεοί κι οξαποδώ
κει δεν είναι παρά δω.

Aν το δίκιο θες, καλέ μου,
με το δίκιο του πολέμου
θα το βρείς. Oπού ποθεί
λεφτεριά, παίρνει σπαθί.

Mη χτυπάς τον αδερφό σου -
τον αφέντη τον κουφό σου!
Kαι στον ίδρο το δικό
γίνε συ τ' αφεντικό.

Xάιντε θύμα, χάιντε ψώνιο,
χάιντε Σύμβολον αιώνιο!
Aν ξυπνήσεις, μονομιάς
θά ρτει ανάποδα ο ντουνιάς.

Kοίτα! Oι άλλοι έχουν κινήσει
κ' έχ' η πλάση κοκκινήσει
κι άλλος ήλιος έχει βγει
σ' άλλη θάλασσ', άλλη γη".

Πηγή: http://www.ellinikoarxeio.com

Απλοί τρόποι εκμάθησης ορθογραφίας

Το κάθε παιδί μαθαίνει ορθογραφία με διαφορετικό τρόπο. Ένα πολύ συνηθισμένο φαινόμενο που παρατηρείται είναι η δυσορθογραφία των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες. Το δύσκολο είναι ότι ενώ ξέρουν τον κανόνα, τον ξεχνούν όταν γράφουν! Γράφω μερικές ιδέες για το πως μπορεί να διδαχθεί η ορθογραφία και η γραμματική.
Συστηματική και επαναμβανόμενη κατάρτιση των βασικών κανόνων. Αρχικά πρέπει να διδάξουμε καλά τους βασικότερους κανόνες και να βεβαιωθούμε ότι το παιδί τους έχει κατανοήσει αρκετά. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα πρέπει να κάνουμε επανάληψη των κανόνων.
Οπτική παράσταση των κανόνων. Σχετίζουμε έναν κανόνα ορθογραφίας με εικόνες και διαφορετικά χρώματα.
Μπορούμε στα σχολικά κείμενα να κάνουμε ομαδοποίηση των λέξεων. π.χ. Ζητάμε από το παιδί να βρουν όλα τα ρήματα σε -ιζω ή όλα τα θηλυκά ουσιαστικά και να τα γράψουν. Είναι μια καλή εξάσκηση στους κανόνες.
Το πιο σημαντικό είναι να μην αγχώνουμε τα παιδιά για τα ορθογραφικά λάθη, έτσι απογοητεύονται και πέφτει η αυτοεκτίμηση τους. Ας τα διορθώνουμε διακριτικά και με θετικό τρόπο.
Στα δευτερεύοντα μαθήματα να μην λαμβάνονται υπόψη τα ορθογραφικά λάθη και να μην επηρεάζουν το βαθμό.
Το να γράψει το παιδί π.χ. 10 φορές μια λέξη που έκανε λάθος...δεν βοηθά σε τίποτα!! Δεν μαθαίνει έτσι! Προτιμήστε τα οπτικά ερεθίσματα και τη συχνή επανάληψη.

Πηγή: paidagwgos.blogspot.com

Ανασυνθέτοντας την Εκπαίδευση

 Reblogged from : http://www.schoolofthefuture.gr

Δεν χρειάζεται, πλέον, να απομνημονεύουμε, αλλά χρειαζόμαστε, ακόμα, δασκάλους να καθοδηγούν τους μαθητές προς τον ορθό τρόπο επίλυσης προβλημάτων.

Το ερώτημα, το οποίο πρέπει να μας απασχολεί είναι το τι πρέπει να αποτελεί κριτήριο αξιολόγησης. 
Τα σχολεία δαπανούν το 40% του σχολικού έτους για την προετοιμασία των εξετάσεων, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η πρόοδος όλων των μαθητών, καθώς το μέλλον και η χρηματοδότησή των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων εξαρτάται από την καλή ακαδημαϊκή επίδοση αυτών.

Οι τυποποιημένες εξετάσεις αποτελούν, σαφώς, ένα καίριο εργαλείο για τη διατήρηση υψηλών προσδοκιών για όλα τα παιδιά. Οι μεγαλύτεροι εκπαιδευτικοί θέλουν σημεία αναφοράς για τη μέτρηση της προόδου. Σημαντικό, ωστόσο παραμένει αυτό το οποίο τίθεται ως στοιχείο προς αξιολόγηση.

Παραδοσιακά, τα σχολεία αποτέλεσαν θεματοφύλακες της γνώσης και η απομνημόνευση παράγοντα – κλειδί για την επιτυχία.

Επομένως, αξιολογούσαμε την ικανότητα των μαθητών να αναπαράγουν δεδομένα και τύπους.

Όχι πια. Όπως αναφέρει ο Seth Godin:

«Εάν υπάρχουν πληροφορίες που μπορούν να καταγραφούν, η ευρεία ψηφιακή πρόσβαση εγγυάται ότι όλοι μπορούμε να είμαστε συμμέτοχη στη γνώση.

Σύμφωνα με μια τέτοια προσέγγιση, πολλοί δράττονται της ευκαιρίας να «εκδημοκρατίσουν» την εκπαίδευση, καθώς, τώρα, ο καθένας μπορεί να διαθέτει μια πλατφόρμα διδασκαλίας και να έχει πρόσβαση σε οποιαδήποτε πληροφορία από οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Εγχειρήματα όπως τα , Udacity, ShowMe, LearnZillion, και Skillshare αυξάνουν την αποτελεσματικότητα των εκπαιδευτικών εφαρμογών, ενώ περιορίζουν τα εμπόδια για την απόκτηση γνώσεων.
Ωστόσο, υπάρχει μια εγγενής προκατάληψη όσον αφορά στην υπόσχεση των νέων αυτών προσπαθειών, που ευνοούν ιδιαίτερα την αυτοδιαχειριζόμενη μάθηση. Και από μόνη της, μια τέτοιου είδους μαθησιακή διαδικασία, δεν θα οδηγήσει στην επανάσταση που επιδιώκουμε. Έχουμε, επίσης, την ευθύνη να καλλιεργήσουμε τη δυναμική του κάθε μαθητή, καθώς ο κόσμος χρειάζεται πραγματικούς ηγέτες. Οι εκπαιδευτικοί είναι απόλυτα ικανοί να αναλάβουν μια τέτοια πρόκληση.

Ο πρωταρχικός σκοπός της διδασκαλίας δεν πρέπει να είναι, πια, η απλή παράδοση της μαθησιακής ύλης. Ο εκπαιδευτικός οφείλει να πλάθει απόφοιτους ικανούς να πειραματίζονται, να δημιουργούν και να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες.

Η Sarah Beth Greenberg, διευύντρια σχολείου στη Νέα Ορλεάνη, ορίζει αυτή τη διαδικασία ως την ισορροπία ανάμεσα στην επιστήμη και την τέχνη κατά τη διδακτική πρακτική. Η τέχνη είναι η σχέση που χτίζεις με τα παιδιά, ενώ η επιστήμη αποτελεί τη στοχευμένη αξιολόγηση, η οποία και παρουσιάζει απτές αποδείξεις όσον αφορά στην πρόοδο των μαθητών.

Ο Dan Meyer, με τη σειρά του, έχει δίκιο όταν αναφέρει ότι η διαμόρφωση της προσωπικότητας των μαθητών αποτελεί κυρίαρχο στόχο. Φανταστείτε έναν κόσμο όπου το βιβλίο μαθηματικών αντικαθίσταται με ανοιχτά ερωτήματα, που προκαλούν τη σκέψη και προσφέρουν ευκαιρίες για αμφισβήτηση. Σε αυτές τις τάξεις, οι μαθητές θα μάθουν πώς να σκέφτονται, πώς πραγματικά να επιλύουν προβλήματα.

Τα σχολεία μας θα πρέπει να διαμορφώνουν τους μαθητές, έτσι ώστε να πειραματίζονται, να συνεργάζονται, να αναρωτιούνται και να αγκαλιάζουν την αποτυχία ως ευκαιρία μάθησης.

Τα σχολεία μας πρέπει να στελεχώνονται από εκπαιδευτικούς που δεν είναι απλώς έτοιμοι να προωθήσουν τη δημιουργικότητα, την επιμονή, και την ενσυναίσθηση, αλλά είναι και υπεύθυνοι για να διασφαλίσουν την ανάπτυξη αυτών των δεξιοτήτων.

Οι εκπαιδευτικοί, σήμερα, χρειάζονται καλύτερα εργαλεία για να παρακολουθήσουν τις διάφορες διαστάσεις της προόδου των μαθητών. Ταυτόχρονα, πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και αναλυτικοί ως προς το να προσδιορίζουν τις ικανότητες αλλά και τις αδυναμίες τους, μετατρέποντας διαρκώς τα δεδομένα που λαμβάνουν από τις επιδόσεις στην τάξη σε σχέδιο δράσης.

Υπάρχουν αρκετά τέτοια σχολεία , αλλά χρειαζόμαστε ακόμα περισσότερα:

 
• Science Leadership Academy , Philadelphia, USA: Χρησιμοποιεί ένα μοντέλο μάθησης το οποίο δίνει έμφαση στις βασικές αξίες της έρευνας, της συνεργασίας, της παρουσίασης και του στοχασμού.

• Big Picture Learning Schools: Η διδασκαλία βασίζεται στη θεμελιώδη αρχή ότι δεν υπάρχει ένας μοναδικός κανόνας, τον οποίο όλοι οι μαθητές πρέπει να ακολουθούν.

• Οι εκπαιδευτικοί της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι επιθυμούν να σχεδιάσουν λογισμικό που αλλάζει ζωές, μπορούν να απευθυνθούν στην Ακαδημία Τεχνολογίας Λογισμικού στη Νέα Υόρκη, όταν ανοίξει, φέτος τον Αύγουστο.

• Bricolage Academy, New Orleans, USA: Αποτελεί πρόταση δημιουργίας δημοτικού σχολείου. Η θεμελιακή αρχή του αναγνωρίζει ότι η τεχνολογία και η διαρκώς αυξανόμενη πολυμορφία θα συνεχίσει να επηρεάζει την κοινωνία μας με απρόβλεπτους τρόπους και ως εκ τούτου, ένα σχολείο πρέπει συνεχώς να προσαρμόζεται έτσι ώστε οι μαθητές είναι έτοιμοι για τον κόσμο που θα εισαχθούν ως ενήλικες.

Σε έναν κόσμο όπου ο τεράστιος όγκος και η προσβασιμότητα των πληροφοριών αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο, αυτό το οποίο είναι αξιοσημείωτο είναι ότι για να δημιουργήσουμε, να πειραματιστούμε , και να αναλάβουμε πρωτοβουλία σε αυτόν τον νέο κόσμο, δεν απαιτούνται πάντα εργαλεία υψηλής τεχνολογίας. Ο εννιάχρονος Caine Monroy , για παράδειγμα, έδειξαν ότι το μόνο που χρειάζεται κανείς είναι λίγη εφευρετικότητα και ένα κουτί από χαρτόνι.

Δάσκαλος και μαθητής: η ιερότητα μιας σχέσης

«Το να είσαι Έλληνας δεν είναι θέμα καταγωγής, αλλά αγωγής» Νικ. Εγγονόπουλος

 Reblogged from: antibaro.gr

Από τους τελευταίους Δασκάλους του Γένους μας, ο Φώτης Κόντογλου, για να παραστήσει την εικόνα της σημερινής Ελλάδας, κατέφυγε σ’ ένα μύθο. Το μύθο του χταποδιού. Η χταπόδα βοσκά στον πάτο της θάλασσας μαζί με το χταποδάκι. Άξαφνα το καμακώνουνε. Το χταποδάκι φωνάζει: «Με πιάσανε μάνα». Η μάνα τού λέγει: «Μη φοβάσαι παιδί μου». Ξαναφωνάζει το μικρό: «Με βγάζουν από τη θάλασσα». Πάλι λέγει η μάνα: «Μην φοβάσαι παιδί μου. Και πάλι: «Με σγουρίζουνε (με τρίβουνε στα βράχια): Μη φοβάσαι παιδί μου». «Με μασάνε». «Μην φοβάσαι παιδί μου».  «Πίνουνε κρασί, μάνα». «Άχ! σ ‘έχασα παιδί μου». Το χταποδάκι, λέει ο Κόντογλου, συμβολίζει την Ελλάδα. «Παλαιόθεν και ως τώρα όλα τα θερία πολεμούν να την φάνε» τρώνε, αλλά  μένει και μαγιά. Χταποδομάνα είναι η μοίρα της Ελλάδα. Το κρασί συμβολίζει τα φώτα του φράγκικου πολιτισμού, που μετακενώθηκαν στην καθ’ ημάς Ανατολή από τους ξιπασμένους νεόπλουτους της μάθησης. Με το κρασί ξεχνάς ποιος είσαι… 

Έγραψε ο Χουρμούζης, αγωνιστής του ’21 και λόγιος, για τους τότε ψαλιδόκωλους που κατέφταναν σωρηδόν από τη Δύση, για να μας φωτίσουν. «Απροκάλυπτος περιφρόνησης των πατρίων μας και της θρησκείας ακόμη, ως δείγμα ευρωπαϊκής προόδου. Συμπεριφορά γελοιωδέστατη, δήθεν υψηλής ανατροφής και σφαίρας αριστοκρατικής. Ξιπασμένων οψιπλούτων αηδέστατοι επιδείξεις! Πτωχοαλαζονεία αξία οίκτου, γλώσσα παρδαλή». Ο Ζουράρις τους ονομάζει νατοκεμαλικά ρινίσματα, «γυρολόγους της αμερικανικής νέας τάξης πραγμάτων, εξυπνάκηδες, δηθενάδες που βούλιαξαν στο τίποτε του δήθεν τους και στο δήθεν του τίποτ τους», καταπώς τα αραδιάζει στο έξοχο πόνημά του «βέβηλα και κίβδηλα». Αυτό το σάπιο κρασί, το νεοταξικό αφιόνι, ποτίζει ύπουλα κυρίως το σχολείο. Παράδειγμα. Βιώνουμε στις μέρες μας κάποιες στρεβλώσεις και παρανοήσεις στην Παιδεία (ή μάλλον εκπαίδευση). Ο κοινός νους βεβαιώνει πως δεν λείπουν απλώς αίθουσες διδασκαλίας ή διδακτικό προσωπικό, εποπτικά μέσα κι λοιπά, τα οποία θα λείπουν και θα συμπληρώνονται αενάως. Λείπει κάτι κρισιμότερο. Ο μαθητής δεν καταλαβαίνει για ποιο λόγο είναι μαθητής, ο δάσκαλος για ποιο λόγο είναι δάσκαλος, η πολιτεία  τι θέλει από το σχολείο. Δεν πρόκειται για κάποια επιγενόμενη κρίση αξιών, πρόκειται περί κρίσεως νοήματος, όχι δηλαδή τι αξίζει και τι όχι, αλλά τι σημαίνει και που αποσκοπεί τούτο ή εκείνο. 

Επειδή τα θέματα αυτά είναι μεγάλα, θα περιοριστώ σε δύο τρέχοντα ιδεολογήματα ή καλύτερα, όροι- γλειφιτζούρια αναγκαστικής κατανάλωσης, των οποίων τα πλεονεκτήματα δεν μπαίνουν καν στον κόπο να μας τα εξηγήσουν οι νεόκοποι παιδαγωγοί. Πρώτον ότι κέντρο του σχολείου είναι ο μαθητής και όχι ο δάσκαλος και δεύτερον ότι το σχολείο πρέπει να ανοίξει στη ζωή, σχολείο ανοικτό στη ζωή. Σήμερα η ιδέα  ότι το παιδί είναι το κέντρο  του σχολείου, όποια και αν είναι η γενεαλογία της και όσοι κι αν είναι οι επιστημονικοί της καρποί, έχει αποβεί ένα ολέθριο ιδεολόγημα, καταστρεπτικό της ίδιας της υπόστασης του σχολείου. Ιδρυτική συνθήκη του σχολείου είναι ότι υπάρχει κάποιος που γνωρίζει (ο δάσκαλος) και κάποιος που δεν γνωρίζει (ο μαθητής) και ότι ο δεύτερος προσέρχεται στον πρώτο για να διδαχτεί και να μάθει. Ο μαθητής πηγαίνει σχολείο για να μάθει γράμματα, για να μάθει συγκεκριμένα περιεχόμενα και όχι «για να μαθαίνει πώς να μαθαίνει» όπως λέει ένα τρέχον ευφυολόγημα, το οποίο είναι μία πελώρια ανοητολογία- «κέλυφος έρημο εννοίας» κατά το Ροΐδη- για τον απλούστατο λόγο ότι μόνο μαθαίνοντας συγκεκριμένα πράγματα μαθαίνει κανείς τελικά να μαθαίνει. Η περιβόητη κριτική ικανότητα, η ανάπτυξη της οποίας έχει αναχθεί σε πρωταρχικό στόχο της εκπαίδευσης, προϋποθέτει μαθητεία, σπουδή κοπιαστική μελέτη. Όλα αυτά τα μορφωτικά αγαθά τα μεταδίδει ο αφοσιωμένος δάσκαλος- έχει μεταδοτικότητα έλεγαν παλιά-και τότε παίρνει και αυτός, ως αντίδωρο, την ευλογημένη αγάπη των μαθητών του. Σήμερα δυστυχώς καταστρέψανε το δάσκαλο, για να τον μεταβάλλουνε σε συνδικαλιστή και φροντιστή, σε μίζερο πενταροκυνηγό, που ξέρει μόνο να διεκδικεί και να κομματί(α)ζεται. Και βέβαια, όλα ακυρώνονται, αν ο δάσκαλος δεν διδάσκει με το παράδειγμά του. («Τούτο διδασκάλου αρίστου, το δι αυτού παιδεύειν ά λέγει». Διδάσκει ο άγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Όπως οι ουρανοί διηγούνται δόξαν Θεού χωρίς να έχουν στόμα, αλλά διά του κάλλους τους, έτσι και ο δάσκαλος, το ξαναγράφω, πρέπει να έχει ζωή φωτεινή, για να φωτίζει).  

Το δεύτερο, τώρα, αερόπλαστο ιδεολόγημα, περί σχολείου ανοιχτού στη ζωή. Όσοι μιλούν για ζωή σίγουρα υπονοούν ότι ζωή σημαίνει χαμόγελο, ευτυχία, σοφία , καλοσύνη και λοιπά χαζοχαρούμενα, κάτι τέλος πάντων απεριόριστα θετικό. Στη ζωή όμως ανήκουν ο ανταγωνισμός, η βία, ο φανατισμός και η μισαλλοδοξία, ο δόλος και η απάτη, η χυδαιότητα και η βλακεία. Υποστηρίζω πως το σχολείο πρέπει να κλείσει στη ζωή. Το σχολείο πρέπει να γίνει κάστρο συντήρησης, και χρησιμοποιώ τη λέξη με την πρωταρχική, κυριολεκτική της σημασία. Να συντηρεί δηλαδή ό,τι παρέλαβε -την παράδοση-  και να το παραδίδει στους νεότερους. Η παράδοση με την παιδαγωγική της εξοχότητα, αποτελεί πνευματικό θησαυρό, αδαπάνητο, ο οποίος μεταβιβάζεται από γενεά σε γενεά. Η παράδοση προσφέρει τα ηθικά πρότυπα ως βιωμένες αξίες, τον άγιο και τον ήρωα, τον Πατροκοσμά και τον Καραϊσκάκη, και όχι ως άνωθεν επιταγές. Αφού προσλάβουν οι νεότεροι τα τιμαλφή και τις αξίες, όταν αποφοιτήσουν και «βγουν» στη ζωή, όταν απλώσουν τα φτερά τους σαν θαλασσοπούλια πάνω στο πέλαγος, θα καινοτομήσουν. Έλεγε η Χάννα Άρεντ, ήδη από το 1958, στο απροσπέραστο δοκίμιο της «η κρίση της εκπαίδευσης». «Μου φαίνεται ότι ο συντηρητισμός  νοούμενος ως συντήρηση, αποτελεί την ίδια την ουσία της εκπαίδευσης, η οποία έχει πάντοτε ως έργο της να περιβάλλει και να προστατεύει κάποιο πράγμα το παιδί έναντι του κόσμου, τον κόσμο έναντι του παιδιού, το καινούργιο έναντι του παλαιού, το παλαιό έναντι του καινούργιου». Σήμερα όμως όχι μόνο δεν προστατεύουμε το σχολείο από την τύρβη και την βλακεία του κόσμου, αλλά το μετατρέψαμε  σε κακέκτυπο του, αφήσαμε τα πορτοπαράθυρά του ανοιχτά και εισβάλλει η περιρρέουσα ασχήμια. 

Σχολείον ίσον δάσκαλος, έλεγε ο Παλαμάς. Οι  καιροί απαιτούν αφοσιωμένους δασκάλους, συντηρητές της παράδοσης και μεταλαμπαδευτές αξιών, που θα διδάσκουν σ’ ένα σχολείο, κλειστό στον αφόρητο «έξω» κόσμο. 

«Γιατί σήμερα φαίνεται ότι ο δάσκαλος μετατρέπεται σε εκπαιδευτικό, που περισσότερο διεκδικεί, παρά διακονεί, πράγμα που επιδεινώθηκε λόγω κρίσεως-που μεταδίδει «πληροφορίες» στη νέα γενιά, αλλά δεν έχει πρόταση ζωής. Και ο μαθητής γίνεται εκπαιδευόμενος, ο οποίος δεν θέλει να ακούει, δεν μαθαίνει να ακούει, αλλά να έχει άποψη για όλα και να κρίνει. Η «εκπαιδευτοποίηση» του δασκάλου και η απώλεια της ιδέας της μαθητείας μπορούν να αποβούν μοιραία για την παιδεία μας. Γιατί ο δάσκαλος δεν αρκεί να είναι ειδικός επιστήμονας της αγωγής και παράγοντας της εκπαίδευσης δεν φτάνει να έχει ανθρωπιστική παιδεία, πρέπει να έχει και το «ήθος του δασκάλου», την ελευθερία και τη σοφία, που δεν αποκτώνται με την καλύτερη οργάνωση της εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών, αλλά είναι υπόθεση αληθινής μαθητείας, υπευθυνότητας και αυθυπέρβασης. Και γιατί η λέξη «μαθητής» κατονομάζει μια από τις σημαντικότερες διαστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης, την αλήθεια της σχέσης, της άσκησης, της υπακοής, του σεβασμού, της αγάπης για την πνευματική μας κληρονομιά. Δάσκαλος και μαθητής είναι κατάκτηση, που θα έπρεπε να προσέχουμε ως κόρην οφθαλμού. Μαζί με τον δάσκαλο και τον μαθητή απειλείται σήμερα και η ίδια η έννοια της παιδείας ως ανθρωποποιίας, αφού, μέσα στη γενικότερη σύγχυση αξιών, κυριαρχεί ο χρησιμοθηρικός προσανατολισμός στον χώρο της εκπαίδευσης και απεμπολούνται αλήθειες ζωτικές για τον άνθρωπο και την ελευθερία του. Οι αλήθειες που συγκλόνισαν τους Πατέρες και τους Μάρτυρες,  τους αγωνιστές και τους ήρωες, που διέσωσαν το Γένος, δεν φαίνεται σήμερα να μας αγγίζουν. Χάνεται η αλήθεια ότι παιδεία αναφέρεται στην ικάνωση της νέας γενιάς να ανακαλύπτει νόημα ζωής και αξιολογικό προσανατολισμό μέσα από τη συνάντηση με τα πολύτιμα στοιχεία της  παράδοσης, η οποία δεν είναι «το δικαίωμα ψήφου των νεκρών», αλλά ανεξάντλητη πηγή νοηματοδότησης της ελευθερίας μας. 

«Παράδοση είναι η ζωντανή φωνή των κεκοιμημένων και όχι η νεκρή φωνή των ζωντανών» σύμφωνα με  μια ευφυή ερμηνεία».

Εκπαίδευση στα βήματα του Σάμερχιλ

 Reblogged from: http://news.kathimerini.gr/

Με άξονα την απελευθέρωση των παιδιών, ιδρύματα στον αγγλοσαξονικό κόσμο προσφέρουν εναλλακτικές μορφές μάθησης

Της Σάντρας Βούλγαρη

Μια φορά κι έναν καιρό πριν από πολλά χρόνια σε ένα από τα πιο όμορφα σημεία της αγγλικής εξοχής ιδρύθηκε ένα σχολείο διαφορετικό από τα άλλα... Το Summerhill στο Suffolk, δημιούργημα του σπουδαίου Σκωτσέζου δασκάλου Alexander Neil, άνοιξε τις πόρτες του το 1921 και υπήρξε το πιο διάσημο «ελεύθερο» σχολείο στον κόσμο. Στο Σάμερχιλ η παρακολούθηση των μαθημάτων δεν είναι υποχρεωτική. Εργασίες εκτός μαθήματος, βαθμοί και εξετάσεις δεν υπάρχουν. Οι απαραίτητες διατάξεις και οι κανονισμοί για την ασφάλεια και την υγεία των μαθητών και τη ρύθμιση της κοινοτικής ζωής δεν εκδίδονται από μια αρχή, ένα συμβούλιο δασκάλων η ένα διευθυντή αλλά συζητιούνται δημοκρατικά, ψηφίζονται, καταργούνται και τροποποιούνται στις γενικές σχολικές συνελεύσεις που γίνονται κάθε εβδομάδα με τη συμμετοχή όλων των μαθητών και του προσωπικού του σχολείου. Ναι, το Σάμερχιλ συνεχίζει να υπάρχει και να ακολουθεί μέχρι σήμερα τις εκπαιδευτικές αρχές του Αλεξάντερ Νιλ. «Το παιδί είναι από τη φύση του καλό», έλεγε ο ιδρυτής και διευθυντής επί σειρά ετών του σχολείου που σαν φιλοδοξία του είχε τη δημιουργία ενός χώρου όπου τα παιδιά μπορούν να ανακαλύψουν τον εαυτό τους. Ο Νιλ δεν ενδιαφέρθηκε να κάνει τα παιδιά προσαρμόσιμα στην κρατούσα κοινωνική τάξη πραγμάτων, αλλά ενδιαφέρθηκε να τα κάνει ευτυχισμένους ανθρώπους που στη δική τους κλίμακα αξιών πρώτη θέση θα κατέχει η καλοσύνη.

Διαπαιδαγώγηση

Σε μια περίοδο που ήδη έχει αρχίσει να με απασχολεί η διαπαιδαγώγηση της κόρης μου, η συμπεριφορά μου απέναντί της (να είμαι αυστηρή η όχι;) αλλά και το «σχολικό» της μέλλον (σε μια χώρα όπου το εκπαιδευτικό σύστημα γίνεται ολοένα και πιο πιεστικό για τα παιδιά) ξαναβρήκα με μεγάλη μου χαρά ένα από τα αγαπημένα βιβλία των εφηβικών μου χρόνων, τη «Θεωρία και πράξη της αντιαυταρχικής εκπαίδευσης. Σάμερχιλ το επαναστατικό παράδειγμα ενός ελεύθερου σχολείου» του Αλεξάντερ Νιλ. Ηταν η αφορμή για μια μικρή έρευνα: υπάρχουν άλλα «ελεύθερα σχολεία» στον κόσμο (στην Ελλάδα φυσικά ούτε συζήτηση για κάτι τέτοιο...) και πού;

Free School ένας χώρος όπου οι πληροφορίες και η γνώση μοιράζονται χωρίς ιεραρχία και εκτός του ιδρυματικού περιβάλλοντος ενός επίσημου σχολείου. Η ανοιχτή δομή ενός ελεύθερου σχολείου έχει στόχο να ενθαρρύνει την αυτοπεποίθηση, την κριτική ικανότητα και την προσωπική ανάπτυξη. Στην Αγγλία σήμερα πέρα από το Σάμερχιλ υπάρχει μόνο ένα ακόμη, το Sands School στο Dartmoor που ιδρύθηκε το 1987. Στην Αυστραλία περίπου δέκα ελεύθερα σχολεία συνεχίζουν να λειτουργούν, ενώ στις ΗΠΑ πέρα από τα τρία περισσότερο γνωστά (Albany Free School, Grassroots Free School, Jefferson County Open School) το κίνημα των ελεύθερων σχολείων γνωρίζει μεγάλη άνθηση καθώς οι γονείς έχουν αρχίσει και αναζητούν εναλλακτικές λύσεις στο παραδοσιακό εκπαιδευτικό σύστημα. «Είμαστε όλοι δάσκαλοι, είμαστε όλοι μαθητές» είναι ένα από τα βασικά μότο εργαστηρίων και μαθημάτων που βασίζονται στο free school movement και πραγματοποιούνται σε σπίτια, καφετέριες και κοινοτικά κέντρα, ενώ ένας συγκεκριμένος κλάδος των ελεύθερων σχολείων (Sudbury Schools) που ξεκίνησε στην Αμερική έχει εξαπλωθεί σε χώρες της Ευρώπης ανά τον κόσμο, μέχρι και την Ιαπωνία.

Ενα από τα πιο ενδιαφέροντα θέματα με τα οποία ασχολήθηκε ο Αλεξάντερ Νιλ και στη συνέχεια ολόκληρο το σύστημα των free schools ήταν η επιβολή ή μη της πειθαρχίας στα παιδιά. «Εδώ προβάλλεται μια ασεβής ερώτηση: και γιατί πρέπει να υπακούν τα παιδιά. Η δική μου απάντηση είναι: πρέπει να υπακούν για να ικανοποιείται η δίψα των μεγάλων για εξουσία. Ποιος άλλος λόγος θα μπορούσε να υπάρχει», γράφει στο βιβλίο του ο Αλεξάντερ Νιλ παραθέτοντας μερικά παραδείγματα που μπορεί κάτι να σας θυμίζουν. «Ναι, μα όταν το παιδί δεν υπακούσει στο να φορέσει τα παπούτσια, θα κρυολογήσει», μπορείτε να μου πείτε. «Μπορεί και να γκρεμιστεί σε κανένα γκρεμό, αν δεν ακούει τον πατέρα του. Μα φυσικά θα έπρεπε να πειθαρχεί όταν βέβαια πρόκειται για ζωή ή για θάνατο. Αλλά για πέστε μου, πόσες φορές τιμωρείται ένα παιδί γιατί δεν πειθάρχησε σε μια τέτοια περίπτωση; Σπάνια, αν όχι ποτέ. Κατά κανόνα το παιδί τιμωρείται για ψιλοπράγματα. Στο Σάμερχιλ κάθε παιδί είναι ελεύθερο να κάνει αυτό που επιθυμεί, φτάνει να μην παραβλάπτει την ελευθερία των άλλων.

Υπακοή σημαίνει ευγένεια απέναντι στους άλλους. Κι αυτό είναι ένας στόχος, ο οποίος μπορεί σε κάθε κοινότητα να πραγματοποιηθεί».

Είτε τις ασπαζόμαστε είτε όχι οι αρχές ενός ελεύθερου σχολείου θα έπρεπε να μας γεμίζουν θάρρος και αισιοδοξία. Υπάρχουν και άλλοι τρόποι πέρα από αυτούς που έχουμε μάθει για να μεγαλώσουμε τα παιδιά μας. Τι λέτε, να το τολμήσουμε;

Το βιβλίο της Γης: 016-Το κρύο

Το βιβλίο της Γης μας μαθαίνει για το κρύο.
Κάντε κλικ επάνω στη φωτογραφία για να δείτε τις λεπτομέρειες της ανάρτησης.

Το βιβλίο της Γης: 015-Το χιόνι

Το βιβλίο της Γης μας μαθαίνει για τον αέρα και το νερό.
Κάντε κλικ επάνω στη φωτογραφία για να δείτε τις λεπτομέρειες της ανάρτησης.

Σχετικές αναρτήσεις:

- Το βιβλίο της Γης:  Όλες οι αναρτήσεις.

Το βιβλίο της Γης: 014-Ο άνεμος

Το βιβλίο της Γης μας μαθαίνει για τον αέρα και το νερό.
Κάντε κλικ επάνω στη φωτογραφία για να δείτε τις λεπτομέρειες της ανάρτησης.

Σχετικές αναρτήσεις:

- Το βιβλίο της Γης:  Όλες οι αναρτήσεις.

Blog-άροντας εκπαιδευτικά

Το ιστολόγιο (ή blog αγγλιστί) μπορεί να προσεγγιστεί ως ένα προσωπικό ηλεκτρονικό ημερολόγιο ή ακόμα ως ένας ανοικτός ηλεκτρονικός χώρος έκφρασης και συζήτησης. Ικανοποιεί τις ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου να εκφράζει τις απόψεις του ελεύθερα, αλλά και να επιχειρηματολογεί υπέρ της άποψής του συνδιαλεγόμενος με άλλους. Οι περιηγητές έχουν τη δυνατότητα να αφήνουν τα σχόλιά τους στα κείμενα που διαβάζουν συμβάλλοντας εποικοδομητικά στην ανάπτυξη διαλόγου. 

Τα τελευταία χρόνια η παγκόσμια κοινότητα των μπλόγκερς αυξάνεται σημαντικά με τη θεματολογία να παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον (ποίηση, ταξίδια, αθλητισμός, πολιτική, περιβάλλον, κινηματογράφος, φιλοσοφία κ.ά.). Στην Κύπρο παρόλο που υπάρχουν αρκετοί ευφάνταστοι και δημιουργικοί μπλόγκερς, εντούτοις η ιδέα δεν είναι τόσο διαδεδομένη όσο στο εξωτερικό. Σήμερα εκτιμάται ότι υπάρχουν πέραν των 110 εκατομμυρίων ιστολογίων παγκοσμίως και πέραν των 1.5 εκατομμυρίων καταχωρήσεων καθημερινά!
Το τι κάνει τα ιστολόγια τόσο δημοφιλή είναι εύκολο να αποδειχθεί και τούτο διότι η επιλογή ενός ιστολογίου αντί μιας ιστοσελίδας (web page) παρουσιάζει συγκριτικά πλεονεκτήματα. Κατ’ αρχάς τα ιστολόγια παρέχονται δωρεάν, ενώ για τις ιστοσελίδες χρειάζεται ένα ποσό για την εκμίσθωση του domain (της διεύθυνσης και του χώρου για αποθήκευση αρχείων). Επίσης, η δημιουργία ενός ιστολογίου δεν απαιτεί τεχνολογικές γνώσεις υψηλού επιπέδου. Αρκούν μόνο οι βασικές δεξιότητες χειρισμού ηλεκτρονικού υπολογιστή και περιήγησης στο διαδίκτυο. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η ίδια η φύση του blog σε ωθεί να προχωρήσεις και να ανακαλύψεις νέες δυνατότητες, βελτιώνοντας έτσι και τις τεχνολογικές σου ικανότητες. 

Ο εκπαιδευτικός μπορεί να αξιοποιήσει τις δυνατότητες του blog ποικιλοτρόπως. Έχει τη δυνατότητα να αναρτά με εύκολη διαδικασία (παρόμοια με αυτή του προγράμματος Word) τιςεργασίες των μαθητών του. Ο αναγνώστης των εργασιών παύει να είναι μόνο ο εκπαιδευτικός, επειδή πλέον θα μπορούν να τις διαβάζουν όλοι οι επισκέπτες του ιστολογίου απ’ όπου κι αν προέρχονται (προσφέρεται αυτόματη μετάφραση σε πάμπολλες γλώσσες). Πέραν τούτου οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να αφήσουν το σχόλιό τους για τις εργασίες. Έτσιοι εργασίες θα νοηματοδοτούνται μέσα σ’ ένα αυθεντικό επικοινωνιακό πλαίσιο, αφού θα αναρτούνται στο ιστολόγιο και θα επιδέχονται σχολιασμού από τους επισκέπτες. Το γεγονός ότι η φύση του blog είναι ο διάλογος το καθιστά αυτομάτως ένα ισχυρό εκπαιδευτικό εργαλείο. Οι μαθητές θα μπορούν να διαβάζουν και να απαντούν στα σχόλια που θα δέχεται η εργασία τους αναπτύσσοντας επικοινωνιακές δεξιότητες ή ακόμα να αισθάνονται την ικανοποίηση από τα θετικά σχόλια που θα εισπράττουν αναπτύσσοντας αυτοπεποίθηση για το γραπτό τους λόγο. 

Επίσης, ο εκπαιδευτικός έχει τη δυνατότητα να αναρτά κάθε μέρα σημειώσεις για το μάθημα της ημέρας. Οι σημειώσεις μπορούν να έχουν τη μορφή ενός βίντεο, μιας εικόνας, ενός χάρτη, μιας ηλεκτρονικής πηγής κ.ά. Ως εκ τούτου οι μαθητές θα έχουν ένα βοήθημα για τις καθημερινές τους εργασίες, το οποίο είναι προσβάσιμο ανά πάσα στιγμή. 

Επιπρόσθετα, ο εκπαιδευτικός μπορεί να διαμορφώσει το ιστολόγιο ωσάν να είναι το ηλεκτρονικό περιοδικό των μαθητών του. Οι μαθητές θα έχουν την ευκαιρία να φέρουν στο προσκήνιο τα ενδιαφέροντα και τα ταλέντα τους(ποιήματα, στίχους, ζωγραφιές, παραμύθια, σκέψεις κ.ά.) και να τα προβάλουν στο αχανές διαδικτυακό κοινό. Συνεπώς το περιοδικό των μαθητών γίνεται ανέξοδα, χωρίς σπατάλες, με μεγάλη ευκολία και αποκτά αμέσως πληθώρα αναγνωστών! 

Τα οφέλη από τη δημιουργία ενός εκπαιδευτικού ιστολογίου είναι πολλά και ικανά να τραβήξουν την προσοχή όσων ασχολούνται με την εκπαίδευση:

• Ελκύει τους μαθητές. Οι μαθητές ενεργοποιούνται από οτιδήποτε αφορά την τεχνολογία. Συνεπώς το ιστολόγιο θα τους γοητεύσει και θα τους κεντρίσει το ενδιαφέρον δίχως να χρειαστεί επιπλέον προσπάθεια από τον εκπαιδευτικό.

• Κίνητρο για εργασίες. Η δημοσίευση εργασιών στο διαδίκτυο αποτελεί από μόνη της ένα ισχυρότατο κίνητρο για τους μαθητές. Είναι λογικό ότι στο βαθμό που η εργασία απευθύνεται σε πολλούς αναγνώστες τότε η προσπάθεια θα είναι μεγαλύτερη. 

• Αναπτύσσει το διάλογο. Η φύση του blog όπως προαναφέρθηκε ευνοεί τον άμεσο σχολιασμό και συνεπώς το διάλογο. Οι μαθητές θα μπορούν να συνδιαλέγονται, να επιχειρηματολογούν και να εκφράζονται για θέματα που προκύπτουν μέσα από τη σχολική καθημερινότητα. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η υπάρχει η δυνατότητα φιλτραρίσματος των σχολίων πριν δημοσιευθούν, ώστε να αποφεύγονται σχόλια που δεν επιτρέπονται σε έναν πολιτισμένο διάλογο. Ο άμεσος σχολιασμός είναι μία από τις καινοτομίες που έχει εισάξει το ιστολόγιο και ως εκ τούτου ο ζωντανός διάλογος είναι κάτι που εκ των πραγμάτων προωθείται. 

• Απασχολεί εποικοδομητικά τους μαθητές στο διαδίκτυο.Αναμφίβολα οι μαθητές θα αφιερώνουν ποιοτική ώρα στο ιστολόγιο της τάξης τους που θα αποτελεί το σημείο αναφοράς στην καθημερινή τους διαδικτυακή περιπλάνηση.

• Ενισχύει την αίσθηση ομάδας των μαθητών, αφού παρουσιάζονται και πέραν από τη σχολική αίθουσα ως μια ομάδα. Έχουν κάτι δικό τους το οποίο μοιράζονται με όλη την τάξη και με όλο τον κόσμο μέσω του διαδικτύου. Στην προσπάθειά τους αυτή αναπόφευκτα θα μοιραστούν τις σκέψεις και τα συναισθήματα που βιώνουν, αλλά και θα ανταλλάξουν πρακτικές και εισηγήσεις για βελτίωση και εμπλουτισμό του ιστολογίου τους. 

• Βελτιώνει την εικόνα και ενισχύει την εμπιστοσύνη των μαθητών στον εκπαιδευτικό που τολμά να εμπλουτίσει τη σχολική τους ζωή με κάτι αντισυμβατικό και πρωτοποριακό. Ο εκπαιδευτικός που θα ανοίξει αυτό το νέο δρόμο στους μαθητές του θα κερδίσει τη συμπάθεια και την εκτίμηση τους, διότι πολύ απλά οι μαθητές είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τις φιλότιμες προσπάθειες που κάνει ένας εκπαιδευτικός γι’ αυτούς. 

• Προάγει το γραπτό λόγο. Οι μαθητές ασκούνται στο να γράφουν με τακτικό ρυθμό και υιοθετούν σταδιακά την ευεργετική και απελευθερωτική συνήθεια της γραφής ως έκφραση του κόσμου τους.

Συνοψίζοντας, το ιστολόγιο ούτως ή άλλως έχει μπει στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου ως ανάγκη της ηλεκτρονικής εποχής. Είτε απλώς διαβάζοντας, είτε συμμετέχοντας σε διάλογους, είτε εκφράζοντας απόψεις ως διαχειριστής, το ενδιαφέρον παραμένει αναλλοίωτο. Στο βαθμό που η αξιοποίησή του μπορεί αποδεδειγμένα να επιφέρει σημαντικότατα οφέλη και στην εκπαίδευση, το μόνο που απομένει είναι... τοεπιβεβαιωτικό κλικ του εκπαιδευτικού!

*Του Αντώνη Ζαρίντα. Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Πολίτης" στις 10-12-2009.

Πηγή: ekpaideusi.blogspot.com